ΑΦΑΛΑΤΩΣΗ:
Όταν η έλλειψη διαφάνειας γίνεται πολιτική ευθύνη
Τα βασικά ερωτήματα
Η προσπάθεια της δημοτικής αρχής να αποστασιοποιηθεί από την καταγγελία της αντιπολίτευσης στον Δήμο Μεγανησίου, σχετικά με την αφαλάτωση, δεν απαντά στα ουσιώδη ζητήματα που έχουν τεθεί. Αντίθετα, αποκαλύπτει την αμηχανία της απέναντι σε ερωτήματα που όφειλε να έχει απαντήσει πριν ληφθούν αποφάσεις και όχι εκ των υστέρων, υπό την πίεση της δημόσιας κριτικής.
• Ποιες είναι οι τεχνικές προδιαγραφές της μονάδας;
• Γιατί επιλέχθηκε η συγκεκριμένη λύση και όχι κάποια άλλη;
• Τι γνωρίζουμε για τη σύσταση και την ποιότητα του παραγόμενου νερού;
• Ποιο είναι το κόστος λειτουργίας και συντήρησης;
• Ποιος έχει την ευθύνη επίβλεψης και καθημερινής λειτουργίας;
• Με ποιους όρους, χωροθετήθηκε η μονάδα στην συγκεκριμένη θέση;
Δικαίωμα ενημέρωσης των πολιτών
Κάθε δημότης και κάθε επισκέπτης έχει δικαίωμα να γνωρίζει την ποιότητα του νερού που πίνει και χρησιμοποιεί. Η ουσιαστική και έγκαιρη ενημέρωση για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα δεν είναι χάρη ούτε επικοινωνιακή επιλογή. Είναιαυτονόητη υποχρέωση της δημοτικής αρχής.Η μέχρι σήμερα στάση της, όμως, δείχνει το αντίθετο και εκθέτει ακόμη και όσους έσπευσαν να την υπερασπιστούν.
Έλλειψη τεκμηρίωσης και δημόσιας συζήτησης
Αντί για τεκμηριωμένη δημόσια συζήτηση, παρουσιάστηκανγενικόλογες ανακοινώσεις περί «οράματος» και προσπάθειας υλοποίησής του. Δεν παρουσιάστηκαν μελέτες, δεν εξηγήθηκαν οι διαδικασίες, δεν τεκμηριώθηκε η επιλογή. Με άλλα λόγια, ζητήθηκε από τους πολίτες να αρκεστούν σε διαβεβαιώσεις, χωρίς να έχουν στα χέρια τους τα στοιχεία που δικαιούνται.
Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η εντύπωση ότι ο Δήμος περιορίστηκε στον ρόλο του απλού επικυρωτή, παρέχοντας την υπογραφή του όπου αυτή χρειαζόταν, χωρίς να προηγηθεί ουσιαστική συζήτηση για την αναγκαιότητα, τη χωροθέτηση και τις προδιαγραφές της μονάδας. Η παρουσία κυβερνητικών και πολιτικών παραγόντων μπορεί να προσφέρει επικοινωνιακή κάλυψη, δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει τη θεσμική ευθύνη της δημοτικής αρχής απέναντι στους πολίτες.
Η αφαλάτωση ως λύση υπό προϋποθέσεις
Παρότι προσωπικά δεν θα επέλεγα να πίνω νερό από τη μονάδα αφαλάτωσης, η αφαλάτωση δεν πρέπει να δαιμονοποιείται, ιδιαίτερασε ένα νησί που δεν διαθέτει επαρκείς δικούς του υδατικούς πόρους. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μια τέτοια επιλογή μπορεί να προχωρά με προχειρότητα, αδιαφάνεια ή λογικές τετελεσμένων. Αντιθέτως, όσο πιο κρίσιμο είναι το έργο, τόσο αυστηρότερες πρέπει να είναι οι διαδικασίες ελέγχου, ενημέρωσης και λογοδοσίας.
Ειδικότερα, μια μονάδα αφαλάτωσηςδεν αρκεί απλώς να εγκαθίσταται. Οφείλει να:
• πληροί σαφείς τεχνικές και ποιοτικές προδιαγραφές,
• λειτουργεί ως εφεδρική λύση για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης,
• χωροθετείται σε περιοχή με υψηλές καταναλώσεις, όπως για παράδειγμα μεταξύ των λιμανιών,
• εντάσσεται σε συνολικό σχέδιο διαχείρισης των υδατικών πόρων του νησιού,
• μην επηρεάζει την ομαλή και επαρκή υδροδότηση του νησιού από το Κολώνι ή το δίκτυο του Λούρου, ούτε τη δυνατότητα του Δήμου να προχωρήσει σε νέα πρόσθετη γεώτρηση.
Συμπέρασμα
Όλα τα παραπάνω είναι ζητήματα που μια αξιόπιστη δημοτική αρχή θα μπορούσε και θα όφειλε να αντιμετωπίσει μέσα από μια ανοιχτή, θεσμική και δημοκρατική διαδικασία. Αυτό δεν έγινε. Και όταν για ένα τόσο σοβαρό θέμα επιλέγεται η σιωπή, η ασάφεια και η εκ των υστέρων επικοινωνιακή διαχείριση, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό· είναι βαθιά πολιτικό. Μένει, λοιπόν, να φανεί αν το σύνολο των δημοτικών συμβούλων θα απαιτήσει απαντήσεις ή αν θα αποδεχθεί σιωπηρά αυτή την πρακτική.
Στάθης Ζαβιτσάνος