ΒΑΣΙΛΗΣ ΦΙΛΙΠΠΑΣ (ΤΑΜΠΑΝΟΣ)  ΕΝΑΣ ΛΕΥΚΑΔΙΤΗΣ ΣΤΟΥΣ 200 ΤΗΣ ΚΑΙΣΑΡΙΑΝΗΣ

Ο Βασίλης Φίλιππας ,ένας από τους διακόσιους κομμουνιστές που εκτελέστηκαν την 1η Μαΐου του 1944 στην Καισαριανή ,από τις Γερμανικές δυνάμεις κατοχής,καταγόταν από τη Λευκάδα.

Η οικογένεια του προερχόταν από την ύπαιθρο της Λευκάδας.Γονείς του ήταν  ο Θεοδόσης και η ‘Αννα Φίλιππα.Ο πατέρας του γεννήθηκε στην κοινότητα Πλατυστόμων το 1859.Κατέβηκαν στην πόλη προς το τέλος του 19ου αιώνα ,εξ’αιτίας των επαγγελματικών δραστηριοτήτων του πατέρα του που ήταν έμπορος .

Στην πόλη της Λευκάδας γεννιέται ο Βασίλης Φίλιππας,με βάση το Δημοτολόγιο του Δήμου Λευκάδας, το 1893.

Το σπίτι που  έζησε με την οικογένεια που δημιούργησε  διατηρείται μέχρι σήμερα είναι λιθόκτιστο, βρίσκεται στη συμβολή των οδών  “Κωνσταντίνου Γράψα 18” και  “ Μητροπόλεως” , απέναντι από τη νότια  είσοδο της Μητρόπολης Λευκάδας. ‘Ηταν ισόγειο και προστέθηκε ένας ακόμα ξύλινος όροφος, μετά την πώλησή του, στον 21ο πρώτο αιώνα.

Ο πατέρας του αναδείχτηκε οικονομικά  ως έμπορος στην πόλη.

Στη Λευκάδα διατηρούσε, μεταξύ των άλλων,βιοτεχνία παραγωγής σαπουνιού   αξιοποιώντας την  ελαιοπαραγωγή της Λευκάδας.

Ο Βασίλης μεγάλωσε στην πόλη της Λευκάδας όπου φοίτησε στο Ελληνικό Σχολείο την περίοδο 1903-1906.

Το 1906 γράφεται στο Γυμνάσιο Λευκάδας , από το οποίο αποφοιτά το 1912.

Σύμφωνα με μαρτυρία του ιδίου ,σε συνέντευξη που δίνει στον Αυστραλό δημοσιογράφο Μπέρτ Μπέρτλς (Bert Birtles1900-1994) το 1936, μεταξύ των άλλων, αναφέρει :

 

”…σε ηλικία δεκαεπτά ετών άρχισε να ενδιαφέρεται για το εργατικό κίνημα,προσχωρώντας σε μια μικρή ένωση σοσιαλιστών,”τά ιδανικά των οποίων ήταν σωστά,αλλά τους έλειπε η σύνδεση με τις μάζες”.Αυτό έγινε πριν από τη Ρωσική Επανάσταση,πριν η Ελλάδα μπεί στον πόλεμο.

Το 1917 επιστρατεύτηκε και αναγκάστηκε να υπηρετήσει στο στρατό για τρειάμισι χρόνια.Στη συνέχεια εγκατέλειψε την “καθαρά ιδεολογική” Σοσιαλιστική ¨Ενωση,”επειδή τα γεγονότα στη Ρωσία απέδειξαν σε όλα τα σκεπτόμενα πνεύματα,σε όλους όσοι έτρεφαν γνήσια επαναστατικά αισθήματα,ότι έπρεπε να περάσουν στην ενεργό επαναστατική δράση”.Οι μαρξιστικές του μελέτες επιβεβαίωσαν τα αισθήματά του.”¨Ετσι ,έγινα κομμουνιστής και πέρασα στην πρακτική επαναστατική δουλειά συνάμα με τη θεωρητική,πράγματα που θεωρώ αδιάσπαστα”.

 

Σύμφωνα με  τα στοιχεία που δίνει ο ίδιος  σε αυτή του τη συνέντευξη και τις μαρτυρίες που υπάρχουν  είναι από τους  πρώτους μαρξιστές στη Λευκάδα που εντάσσεται στο κομμουνιστικό κίνημα και στη συνέχεια ,μετά την αποστράτευσή του από τον Ελληνικό στρατό, γίνεται μέλος   του ΣΕΚΕ (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας) το οποίο μετονομάζεται το 1924 σε ΚΚΕ(Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας).

Στην πρώτη τριάδα στην Λευκάδα, που εντάχτηκαν στο κομμουνιστικό κίνημα ,να μνημονεύσουμε μαζί με το Βασίλη, τον εργάτη Στάθη Ζαβιτσάνο (Σταθιό) και  την Πολυξένη Καρούσου μάνα του ηθοποιού Τζαβαλά Καρούσου.

Στη δεκαετία του 1920 παντρεύεται, στη Λευκάδα την Ανδρομάχη με την οποία αποκτούν το μονάκριβο γιο τους Σπύρο-Ιωάννη  το 1926.

Την περίοδο αυτή ,της δεκαετίας 1920-1930 ,το σπίτι του αποτελεί το κέντρο της διάδοσης των ιδεών και της πολιτικής του Κομμουνιστικού κόμματος στη Λευκάδα  και αυτός είναι κεντρικό και ηγετικό πρόσωπο αυτής της πολιτικής.

Το 1929 ψηφίζεται το “ Ιδιώνυμο” από την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου.Ο νόμος αυτός ποινικοποιούσε τις ιδέες και δράσεις που θεωρούνταν ότι απειλούν το κοινωνικό και πολιτικό καθεστώς ,προέβλεπε  ποινές φυλάκισης και εξορίας που εκδικάζονταν, με συνοπτικές διαδικασίες και χρησιμοποιήθηκε κυρίως για τις διώξεις των κομμουνιστών.

Αγωνίζεται μέσα στο αγροτικό κίνημα που αναπτύσσεται και αρθρογραφεί για την απόδοση σε Λευκαδίτες ακτήμονες αγρότες των απαλλοτριωθέντων μεγάλων κτημάτων του Ακτίου (στην περιοχή Πούντα).Το κίνημα αυτό έχει αποτέλεσμα και τελικά αποδίδονται στους ακτήμονες αγρότες της Λευκάδας μέσα από αγώνες και συγκρούσεις, με τουλάχιστον ένα Λευκαδίτη ακτήμονα νεκρό,μέρος των κτημάτων αυτών.

Το 1932 σε ηλικία 73 ετών πεθαίνει ο πατέρας του στη Λευκάδα.Τη δήλωση στη ληξιαρχική πράξη θανάτου  κάνει ο ίδιος.Σε αυτή δηλώνει επάγγελμα εμποροϋπάλληλος. Στη δήλωση αυτή διασώζεται η υπογραφή του.

Στο βιβλίο του,για τα επόμενα χρόνια,γράφει ο Μπέρτλς από τα λεγόμενά του στην ίδια συνέντευξη:

 

“ Eίχε εξοριστεί στη Φολέγανδρο το 1933 και το 1934.Ο λόγος;Σήκωσε τους ώμους του.Επειδή εργαζόταν για την επανάσταση.”Κάποτε”,είπε, “με πέρασαν από δίκη αλλά απαλλάχθηκα κι έτσι με συνέλαβαν ξανά και με εκτόπισαν χωρίς δίκη.  Στη Φολέγανδρο υπήρχαν σαράντα επτά εξόριστοι”.

 

Μετά την επιστροφή του από την εξορία,είναι που  ο Μπέρτλς  βρίσκει τον Βασίλη Φίλιππα να εργάζεται στο Ριζοσπάστη που στεγάζεται την περίοδο 1935-36 στην οδό Θεμιστοκλέους  15 στο κέντρο της Αθήνας.Ο Αυστραλός αριστερός δημοσιογράφος είχε φτάσει στην Ελλάδα ,μέσω Παλαιστίνης, το Σεπτέμβριο του 1935.

Τη συνέντευξη του Βασίλη Φίλιππα που δημοσιεύεται στο βιβλίο του “Εξόριστοι στο Αιγαίο”, την παίρνει μετά τις εκλογές της 26ης Ιανουαρίου του 1936.Αυτό τεκμαίρεται από το ότι  στη συνέντευξη γίνεται αναφορά σε αυτές, όπου το Παλλαϊκό Μέτωπο που συγκροτεί το ΚΚΕ με γραμματέα το Ν.Ζαχαριάδη παίρνει 73411 ψήφους ποσοστό 5.76 % και 15 βουλευτικές έδρες.Παρατηρεί επίσης κανείς ότι η συνέντευξη αυτή θα πρέπει να έγινε πριν από τα γεγονότα του Μαΐου του ’36 στη Θεσσαλονίκη  καθώς δε γίνεται  καμιά  αναφορά σε αυτά.

Να πως περιγράφει ο Αυστραλός  δημοσιογράφος το Βασίλη στη συνέντευξη:

 

” Ένας άλλος πρώην εξόριστος που γνώρισα πολύ καλά ,ήταν ο Βασίλης Φίλιππας,ένας από τους πιό ευχάριστους ανθρώπους που μπορείς να συναντήσεις στην Αθήνα ,ή σε οποιαδήποτε άλλη πόλη.¨Ηταν o διευθυντής σύνταξης του Ριζοσπάστη.Ψηλός,σκυφτός και με τον αέρα του δημοσιογράφου που βρίσκει πάντα χρόνο,ακόμα και όταν πνίγεται στη δουλειά,μου πρόσφερε ανεκτίμητη βοήθεια στη συλλογή πληροφοριών.Παρ’όλα αυτά γινόταν ντροπαλός και νευρικός,όταν τον ρωτούσες για τον εαυτό του.”Είμαι απλώς ένας ερασιτέχνης δημοσιογράφος”,μου είπε μια μέρα με μια χειρονομία αποδοκιμασίας.

Εγώ ξέσπασα στα γέλια.

“Κι αυτή είναι η αλήθεια”,με διαβεβαίωσε.”Δεν έχω δημοσιογραφική κατάρτιση και ασκώ ελάχιστο καιρό αυτό το επάγγελμα.’Ημουν τραπεζικός υπάλληλος έως ότου εξορίστηκε ο πρώην διευθυντής και το Κόμμα με προσέλαβε στην εφημερίδα”.

“ Τότε θα πρέπει να είστε γεννημένος δημοσιογράφος “,του είπα,επειδή στη σύντομη διάρκεια της θητείας του η εφημερίδα είχε υπερδιπλασιάσει την κυκλοφορία της,εκείνος όμως δεν το θεωρούσε προσωπική του επιτυχία. Aπέδωσε τις αυξημένες πωλήσεις στο εκλογικό αποτέλεσμα.Η είσοδος δεκαπέντε κομμουνιστών στο Κοινοβούλιο είχε καταστήσει τις πολιτικές ειδήσεις άκρως ενδιαφέρουσες και όλοι ήθελαν να μάθουν τι έλεγαν οι κομμουνιστές αφού δεν είχαν κανένα συμφέρον να αποσιωπήσουν την αλήθεια πάνω σε οποιοδήποτε ζήτημα.

Τα χέρια του ήταν μακριά σαν καλλιτέχνη και έγραφε πάντα μ’ένα λειψό μολύβι.Αναρωτήθηκα αν έπαιζε πιάνο επειδή είχε αναφερθεί στη μουσική,αλλά,”¨Οχι” μου απάντησε γελώντας,κοιτάζοντας αμήχανα τα χέρια του,”μόνο κιθάρα”.¨Ηταν μαρξιστής.(“¨Οχι,όχι κανένας δογματικός”,σαν κι εκείνους που δίνουν διαλέξεις πάνω στη θεωρία της αξίας,αλλά “ένας ενεργός επαναστάτης,μέσα στη μαζική οργάνωση”.)

Τελειώνει τη συνέντευξη με τα εξής λόγια:”Γι’αυτό και θεωρώ ανέφικτο ένα φασιστικό  πραξικόπημα.Αν καταφέρουμε να δημιουργήσουμε ένα Ενιαίο Μέτωπο όλων των δημοκρατικών κομμάτων,θα αποφευχθεί ο κίνδυνος της δικτατορίας.Το μόνο που μας ανησυχεί είναι οι πολιτικές κλίκες.Ο ελληνικός λαός απεχθάνεται το φασισμό.Μέχρι τώρα έχει πάρει μια αρκετά καλή ιδέα του τι σημαίνει φασισμός.”

Το μέτωπο αυτό δεν δημιουργείται και τον Αύγουστο του 1936 επιβάλεται η δικτατορία του  Μεταξά. Η εφημερίδα Ριζοσπάστης κλείνει από τη δικτατορία.

O Βασίλης συλλαμβάνεται πάλι.Ο γιός του είναι δέκα χρονών.Μετά από ένα διάστημα εξορίζεται,χωρίς δίκη, από τη δικτατορία Μεταξά-Γλύξμπουργκ στην Ανάφη.Από την Ανάφη μεταφέρθηκε στις φυλακές της Πύλου και στη συνέχεια τον Απρίλη του 1941 στην Ακροναυπλία .

Μετά την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα στις 6 Απριλίου του 1941 και την παράδοση και συνθηκολόγηση του στρατού από τον στρατηγό Τσολάκογλου,ο πρωθυπουργός Κορυζής στις 18 Απριλίου 1941 αυτοκτονεί και η κυβέρνησή του που ανέλαβε μετά το θάνατο του Μεταξά το Γενάρη του 1941, διαλύεται.

Συγκροτείται η κυβέρνηση Σακελλαρόπουλου στις 21 Απριλίου 1941, με εντολή του Γλύξμπουργκ Γεωργίου του Β!. Υπουργός Εσωτερικών και ταυτόχρονα Υφυπουργός εσωτερικής Ασφαλείας αναλαμβάνει ο Κ.Μανιαδάκης στενός συνεργάτης και υπουργός των κυβερνήσεων Μεταξά και Κορυζή.

Παραδίδει τους πολιτικούς κρατούμενους της Ακροναυπλίας στους Γερμανούς, που έχουν εισέλθει στην Αθήνα στις 27 Απριλίου ,και παραιτείται στις 2 Ιουνίου 1941, δύο μέρες μετά την συγκρότηση της πρώτης κατοχικής κυβέρνησης των δοσιλόγων του στρατηγού Τσολάκογλου στις 30 Απριλίου 1941.

Ο Βασίλης Φίλιππας   με τους άλλους συνεξορίστους του  στην Ακροναυπλία βρίσκεται  πια στα χέρια των Γερμανικών αρχών κατοχής.Κρατούμενος πέντε χρόνια χωρίς να έχει περάσει από δίκη.

Η οικογένειά του στο μεταξύ,η γυναίκα του και ο γιός του  μικρό παιδί ,από τη σύλληψή του το 1936 παραμένουν  στη Λευκάδα.

Κρατούμενος στην Ακροναυπλία  στέλνει γράμματα στους δικούς του τα οποία φύλαγε ο γιός του ως κειμήλια μέχρι το θάνατό του.

Σε αυτά τα λογοκριμένα επιστολικά δελτάρια αλληλογραφίας με το γιό του περιγράφονται οι δυσκολίες, οι αρρώστιες, η πείνα που τον βασανίζουν όπως όλους τους συγκρατούμενούς του,εκδηλώνεται η πατρική στοργή  του .

Από την Ακροναυπλία μεταφέρεται  στη Λάρισα και στη συνέχεια ,στο τέλος του 1943 ,στις φυλακές Αβέρωφ.

Το 1944, έχοντας μετακινηθεί από τις φυλακές Αβέρωφ,βρίσκεται κρατούμενος στο Χαϊδάρι.Μπαίνει στον κατάλογο των 200 κομμουνιστών πολιτικών κρατουμένων  που θα εκτελεστούν την Πρωτομαγιά του 1944 ως αντίποινα των Γερμανικών αρχών κατοχής για την εκτέλεση του υποστράτηγου Φράντς Κρεχ και  μελών της συνοδείας του από τον ΕΛΑΣ, έξω από τους Μολάους της Λακωνίας στις 27 Απριλίου του 1944.

Η συντριπτική πλειοψηφία των 200 προέρχονται  από το  ΚΚΕ.

Την παραμονή της εκτέλεσης παίρνει  μέρος στο αποχαιρετιστήριο γλέντι των 200 στο Χαϊδάρι με μουσική από δύο κιθάρες κι ένα βιολί.

Οδηγείται στην Καισαριανή με τους άλλους συντρόφους του όπου εκτελείται την πρώτη Μαΐου του 1944.Είναι 51 χρονών,ίσως,  μεταξύ των μεγαλύτερων σε ηλικία εκτελεσθέντων.

Δεν γνωρίζουμε σε ποιά εικοσάδα των εκτελεσμένων ήταν ο Βασίλης.Ποιοί σύντροφοί του ήταν δίπλα του την ώρα της εκτέλεσης.

Αυτό που γνωρίζουμε είναι πως,μπροστά στη μάντρα της Καισαριανής, στάθηκαν όρθιοι ,με ακάλυπτα πρόσωπα, αξιοπρέπεια, πίστη στα ιδανικά τους απέναντι από τις κάνες του εκτελεστικού αποσπάσματος,πρόσωπο με πρόσωπο με τους Γερμανούς στρατιώτες της Βέρμαχτ.

Μετά την εκτέλεση τα καμιόνια με τους εκτελεσμένους πλημμυρισμένα στο αίμα κατηφορίζουν από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής.Ενταφιάζεται όπως και οι άλλοι σύντροφοί του στο Γ’ Νεκροταφείο Αθηνών .

Εκεί από το  βράδυ της παραμονής της Πρωτομαγιάς  είχε δοθεί εντολή απ΄τις γερμανικές αρχές να ανοίξουν 200 ατομικούς τάφους στο ΒΔ  τμήμα του Νεκροταφείου.Σε αυτούς τάφηκαν οι εκτελεσμένοι ανώνυμα.

Στο Δημοτολόγιο του Δήμου Λευκάδας ,τεκμήριο αδιαμφισβήτητο,η ημερομηνία θανάτου του Βασίλη: 1/5/1944.

Σε ένα μήνα μετά  την εκτέλεση του Βασίλη και των 200  θα ξεκινούσε η απόβαση στη Νορμανδία.Σε πέντε μήνες,το Σεπτέμβριο, τα Γερμανικά στρατεύματα θα αποχωρούσαν από την πατρίδα του Λευκάδα και σε έξι μήνες,12 Οκτωβρίου, από την Αθήνα.

Ολόκληρη την επιχείρηση της εκτέλεσης κατέγραψε φωτογραφικά  ο Γερμανός λοχίας Hermann Heuer που υπηρετούσε στα στρατεύματα κατοχής στη χώρα μας.

Ολόκληρη την πορεία από το Χαϊδάρι ως την Καισαριανή,την εκτέλεση,τα πτώματα.

Οι φωτογραφίες λήφθηκαν για να υπηρετήσουν τη Ναζιστική προπαγάνδα,όμως 82 χρόνια μετά η δημόσια εμφάνισή τους δίνει τα πρόσωπα , την εικόνα και το ήθος των εκτελεσμένων.  Μια σημαντική  στιγμή της νεότερης Ελληνικής ιστορίας καταγράφεται.

Η Ιστορία παίρνει την εκδίκησή της και οι εκτελεσμένοι γίνονται,μέσα από τις φωτογραφίες, μνημείο της αλλά και παράδειγμα συνέπειας,αγώνα, αυτοθυσίας για το μέλλον.

Η γυναίκα του Ανδρομάχη ,που δεν τον ξαναείδε μετά τη σύλληψή του και τον εγκλεισμό στην Ακροναυπλία,πέθανε μετά την πτώση της χούντας τον Οκτώβρη του 1974 σε ηλικία 64 ετών.

Ο γιός του  Σπύρος-Γιάννης  εργάστηκε,μετά τον πόλεμο, ως δικαστικός υπάλληλος στο Πρωτοδικείο Λευκάδας ,από το οποίο συνταξιοδοτήθηκε .

Παντρεύτηκε τη Βασιλική Μεσσήνη  το 1974 και πέθανε το 2009, χωρίς να αφήσει απογόνους.

Το απόγευμα της 24ης Ιουνίου του 2005, στην τρίτη του θητεία, ο δήμαρχος Καισαριανής Θανάσης Μπαρτζώκας εγκαινιάζει σε δημόσια τελετή το μνημείο με τις μαρμάρινες πλάκες με την αναγραφή των ονομάτων των 200 εκτελεσμένων.Είναι ο  δήμαρχος που  πρωτοστάτησε στον αγώνα για την απόδοση του Σκοπευτηρίου στο λαό της Καισαριανής και τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης.

Στην σχετική μαρμάρινη πλάκα μνήμης των εκτελεσμένων στο σκοπευτήριο της Καισαριανής το όνομα του Βασίλη Φίλιππα  είναι γραμμένο με το επώνυμο  “Τάμπανος” που ήταν το παρατσούκλι του.Επειδή στη Λευκάδα το επώνυμο Φίλιππας είναι συνηθισμένο είχε το παρατσούκλι “Τάμπανος” με το οποίο ήταν γνωστός στους συντρόφους του και στους φίλους του που τον αποκαλούσαν έτσι.Στη μαρμάρινη πλάκα αναγράφεται ως “ΤΑΜΠΑΝΟΣ ή ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ”.

Αυτό έγινε διότι ο σχετικός κατάλογος που συντάχθηκε  με τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ μετά το 1974 δεν είχε  τα ακριβή στοιχεία όλων των αγωνιστών και  πέρασε με το επώνυμο Τάμπανος, που ήταν στη μνήμη των αντιστασιακών συντρόφων του που ζούσαν ακόμα και όσων ήταν μαζί του κρατούμενοι και επέζησαν. Καταγράφεται έτσι λοιπόν στο μαρμάρινο μνημείο προσθέτοντας δύο μικρά ονόματα,Φίλιππος Βασίλειος.

Tο   Κεντρικό Συμβουλίο Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) του Υπουργείου Πολιτισμού αναγνώρισε πρόσφατα  μετά τη δημοσίευσή τους,ομόφωνα, ως σημαντικό  το σύνολο της συλλογής φωτογραφιών Τ. de Craene/H. Heuer .

“Ειδικά οι φωτογραφίες που απεικονίζουν τους Έλληνες κρατούμενους αποτελούν εξόχως σημαντικά τεκμήρια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας, καθώς δίνουν πρόσωπο στις ιστορικές μαρτυρίες για το ήθος και τον πατριωτισμό τους, λίγες στιγμές πριν την εκτέλεσή τους” λένε στην απόφασή τους.

Η απόφαση αυτή πρέπει να εφαρμοστεί  με συγκεκριμένες πράξεις.Το άρθρο αυτό  γράφτηκε για να επισημάνει τέσσερεις από τις οφειλόμενες αυτές πράξεις:

Η πρώτη είναι  η υποχρέωση του Υπουργείου Πολιτισμού να παραχωρήσει ψηφιακά αντίγραφα της συλλογής, με τους εκτελεσμένους της Καισαριανής, σε όλους τους  Δήμους της χώρας από όπου κατάγονταν οι εκτελεσμένοι.¨Ετσι να ταυτοποιηθούν τώρα ή μετά από ιστορική έρευνα ,αν είναι δυνατόν,όλα τα πρόσωπα των εκτελεσμένων που είναι στις φωτογραφίες και να αποτελέσουν τμήματα της τοπικής ιστορίας κάθε Δήμου της Ελλάδας.

Η δεύτερη  αφορά την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας με την αναγραφή του πλήρους και ορθού ονόματος στους καταλόγους των εκτελεσμένων και στο μνημείο της Καισαριανής,ώστε με τη φροντίδα του Δήμου Καισαριανής  να γίνει η διόρθωση στο ορθό του ονόματος του εκτελεσμένου Λευκαδίτη : Φίλιππας Βασίλης (Τάμπανος)

Η τρίτη  είναι η ανάγκη  να ανοίξει περαιτέρω η ιστορική έρευνα για το Βασίλη Φίλιππα ,το αγροτικό ,το εργατικό και το Κομμουνιστικό κίνημα στη Λευκάδα και την ευρύτερη περιοχή από τις  αρχές μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα.

Η τέταρτη, τέλος, αφορά  την απόδοση από το Δήμο Λευκάδας της οφειλόμενης τιμής στο πρόσωπό του, 82 χρόνια μετά την εκτέλεσή του ,ώστε να αποτελέσει η ιστορική μνήμη και η γνώση γι αυτόν παράδειγμα στη νέα γενιά αγωνιστικότητας, αυτοθυσίας, αξιοπρέπειας, πίστης στα ιδανικά της κατάργησης  εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.

 

ΧΡΗΣΤΟΣ  ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

30 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2026

 

ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ

_   ΑΣΚΙ (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας): Φωτογραφία κρατούμενων

Ακροναυπλίας 1936-40

• Βιβλιοθήκη της Ελληνικής Βουλής : Η ΑΓΡΟΤΙΚΗ 1930 εφ.της Λευκάδας,Ο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ 1935-36
• Γενικά Αρχεία Κράτους (ΓΑΚ): Νομού Λευκάδας
• Ληξιαρχείο -Δημοτολόγιο Δήμου Λευκάδας
• ΖΩΗΣ Τ. ΚΟΥΤΣΑΥΤΗΣ : Η Εθνική Αντίσταση στη Λευκάδα .Π.Ε.Α.Ε.Α. Λευκάδας 1991
• ΜΠΕΡΤ ΜΠΕΡΤΛΣ(Bert Birtles1900-1994): “Εξόριστοι στο Αιγαίο”, ΕκδόσειςΦιλίστωρ 2002
• ΟΔΗΓΟΣ ΕΛΛΑΔΟΣ:¨Ετος Ζ : Μεταπολεμική περίοδος:1920-1921/ Νικολάου Γ.Ιγγλέση,(Αθήνα),(Ιγγλέσης), (1920),σ.396 /Μορφωτικό Ϊδρυμα Εθνικής Τράπεζας,Βιβλιοθήκη ΕΛΙΑ.
• Nέα της Λευκάδας : φ.28 Απριλίου 2005
• ΠΑΝΤΑΖΗΣ ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ: ¨Ηρωες και μάρτυρες της Λευκάδας,”ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ” 1982
• ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ : Φ.25-26 Απριλίου 2026
• ANTΩΝΗΣ ΦΛΟΥΝΤΖΗΣ :Χαϊδάρι, κάστρο και βωμός της Εθνικής Αντίστασης, Αθήνα 1986
• Herbert Victor (Bert) Birtles (1900–1994) by Νancy Cushihg in the Australian Dictionary of Biography, Volume 19, 2021
• Wikipedia ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

ΘΕΡΜΕΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ

Χαράλαμπο  Βλάχο : Συνταξιούχο πρ. Γραμματέα Πρωτοδικείου Λευκάδας

Θανάση  Καλαφάτη:  Καθηγητή   Πανεπιστημίου Πειραιά (ΠΑ.ΠΕΙ.)

Αριστείδη  Κατωπόδη : εκπαιδευτικό πρ. Πρόεδρο Δημόσιας Βιβλιοθήκης Λευκάδας.

Ηλία  Κοντογεώργη : Δημοσιογράφο,εκδότη εφ.”Νέα της Λευκάδας”

Μαρία  Μέγα  :  Προϊσταμένη ΓΑΚ Νομού Λευκάδας

Αγαθή Σολδάτου :  Δημοτική υπάλληλο Δημοτολόγιου-Ληξιαρχείου Δήμου   Λευκάδας

Δημήτρη  Ε. Σολδάτο

Κώστα    Τάσσο       :  Αρχιτέκτονα μηχανικό

Γιώργο  Φίλιππα  :   Eκπαιδευτικό πρ.πρόεδρο κοινότητας Πλατυστόμων

ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΗ ΕΡΕΥΝΑ

Από τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης του ΕΑΜ ΕΛΑΣ που έχουν  φύγει από τη ζωή και  έκαμαν  έρευνα για το Βασίλη Φίλιππα:

Σπύρο Βονιτσάνο       :  Μαχητή του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ,συγχωριανό της οικογένειας

Β.Φίλιππα από τα Πλατύστομα Λευκάδας.

Ξενοφώντα Κατωπόδη :  Μαχητή του ΕΛΑΣ από την Καρυά Λευκάδας.